Periferik nerv tizimi haqida tushuncha. Nervlar va ularning funksiyalari. Periferik Nerv Tizimi (PNT) anatomiyasi Periferik nerv tizimi — markaziy nerv tizimi (bosh miya va orqa miya)ni organizmning barcha a’zolari, mushaklari va to‘qimalari bilan bog‘lovchi nervlar majmuasidir. U tashqi va ichki muhitdan kelayotgan axborotni qabul qilib, markazga yetkazadi hamda markazdan chiqayotgan buyruqlarni ijro organlariga uzatadi. 1. Periferik nerv tizimining tarkibiPeriferik nerv tizimi quyidagi qismlardan iborat: Bosh miya nervlari (12 juft) Orqa miya nervlari (31 juft) Nerv tugunlari (gangliyalar) Nerv tolalari va plexuslar (chigal nervlar) 2. Bosh miya nervlariBosh miya nervlari miya asosidan chiqib, asosan bosh va bo‘yin sohasini innervatsiya qiladi. Ular: Sezuvchi Harakatlantiruvchi Aralash bo‘lishi mumkin Masalan: Ko‘ruv nervi (II) — ko‘rish Eshituv nervi (VIII) — eshitish va muvozanat Yuz nervi (VII) — mimika mushaklari 3. Orqa miya nervlariOrqa miya nervlari 31 juft bo‘lib, ular: 8 juft bo‘yin 12 juft ko‘krak 5 juft bel 5 juft dumg‘aza 1 juft dum nervlaridan iborat Har bir orqa miya nervi: Oldingi ildizcha — harakat tolalari Orqa ildizcha — sezgi tolalaridan tuzilgan 4. Nerv tugunlari (gangliyalar)Gangliyalar — nerv hujayralari tanachalari to‘plangan joylar bo‘lib, ular: Sezgi impulslarini uzatishda Vegetativ nerv tizimi faoliyatida muhim rol o‘ynaydi 5. Funktsional bo‘linishiPeriferik nerv tizimi funksiyasiga ko‘ra ikki qismga bo‘linadi: Somatik nerv tizimi — ixtiyoriy harakatlar va sezgilar Vegetativ (avtonom) nerv tizimi — ichki a’zolar faoliyatini boshqaradi Simpatik Parasimpatik 6. AhamiyatiPeriferik nerv tizimi: Organizmning tashqi muhitga moslashuvini Harakat va sezgi jarayonlarini Ichki a’zolar muvozanatini ta’minlaydi