Telencephalon — markaziy asab tizimining eng rivojlangan va murakkab qismi bo‘lib, u bosh miya yarimsharlarini tashkil etadi. Insonda aqliy faoliyat, ong, tafakkur, nutq, xotira va ixtiyoriy harakatlar aynan shu bo‘lim bilan bog‘liq. 1. Umumiy tuzilishiBosh miya ikki yarimshardan iborat: O‘ng yarimshar Chap yarimshar Ular o‘zaro qalin nerv tolalari to‘plami — kalla tanasi (corpus callosum) orqali bog‘langan. Yarimsharlarning tashqi qismi po‘stloq (cortex cerebri) deb ataladi. Po‘stloq kulrang moddadan iborat bo‘lib, juda ko‘p nerv hujayralarini (neyronlarni) o‘z ichiga oladi. 2. Po‘stloqning tuzilishiBosh miya po‘stlog‘i: Qalinligi taxminan 2–4 mm Yuzasi egatlar (sulcus) va burmalar (gyrus) bilan qoplangan Bu tuzilish miya yuzasini kattalashtirib, ko‘proq nerv hujayralarining joylashishiga imkon beradi. Po‘stloq ostida oq modda joylashgan bo‘lib, u nerv impulslarini miya qismlari o‘rtasida uzatadi. 3. Bosh miya bo‘laklariHar bir yarimshar 4 ta asosiy bo‘lakka bo‘linadi: Peshona bo‘lagi (Lobus frontalis) Tafakkur Nutq hosil bo‘lishi Ixtiyoriy harakatlarni boshqarish Shaxsiy xulq-atvor Tepa bo‘lagi (Lobus parietalis) Teri sezgilari (og‘riq, bosim, harorat) Fazoviy orientatsiya Chakka bo‘lagi (Lobus temporalis) Eshitish Xotira Nutqni tushunish Ensa bo‘lagi (Lobus occipitalis) Ko‘rish markazi 4. Po‘stloqning funksional zonalariBosh miya po‘stlog‘ida quyidagi zonalar mavjud: Harakat zonasi — muskullarni boshqaradi Sezgi zonasi — tashqi ta’sirlarni qabul qiladi Assotsiativ zonalar — fikrlash, xotira va tahlil jarayonlari 5. AhamiyatiTelencephalon insonni boshqa tirik mavjudotlardan ajratib turuvchi eng muhim bo‘lim hisoblanadi. U: Ongli faoliyatni O‘rganish va eslab qolishni Ijtimoiy va mantiqiy fikrlashni ta’minlaydi