To'maris va Shiroq afsonasining kelib chiqishi qadimiy Markaziy Osiyo og'zaki an'analari va tarixiy manbalar aralashmasidan vujudga kelgan. To'maris Tomiris haqidagi ma'lumotlar miloddan avvalgi I asrlarga oid Eronda va Grek manbalarida uchraydi. Shiroq qahramoni mahalliy turkiy eposlarda paydo bo'lib, soʻngra fors va arab yozuvlarida qayta talqin qilingan. Afsona tarixiy voqea, qadimiy xalq e'tiqodlari, etnik-siyosiy identifikatsiya hamda og'zaki ijro orqali o'zgarib, ko'plab variantlarga bo'lingan