Jadid ma'rifatparvarlar harakati XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Oʻrta Osiyoda shakllangan bo‘lib, u yosh ma'naviyatparvar intellektual va ijtimoiy-siyosiy islohotchilarni o‘z ichiga olgan. Ular ta'lim tizimini isloh qilib, yangi usul maktablarini ochishni maqsad qilishgan. Ma'rifatparvarlar ijtimoiy islohotlarni o‘z faoliyatlarining markaziga qo‘yib, adolatli jamiyat uchun kurashdilar