Xayolning psixologik asosi inson ongining ijodiy va kognitiv jarayonlari orqali shakllanadi. U miyadagi nevrologik tuzilmalar, xususan, prefrontal korteks va limbik tizim bilan bog‘liq. Xayol insonning o‘tmishdagi tajribalarini qo‘llab, yangi tushunchalarni shakllantiradi va muammolarni hal etishga yordam beradi