Kognitiv qobiliyatlar insonning aqliy jarayonlari va qobiliyatlarini ifodalaydi. Ular quyidagi turlarga bo'linadi: diqqat — ma'lumotga e'tibor qaratish qobiliyati; xotira — ma'lumotni saqlash va esga olish qobiliyati; tafakkur — muammo va masalalarni tahlil qilish va yechish qobiliyati; idrok — sezgi organlari orqali kelgan ma'lumotni tushunish; nutq — fikr va g'oyalarni ifodalash qobiliyati; o'rganish — yangi ma'lumot va ko'nikmalarni egallash qobiliyati; ijodkorlik — yangilik yaratish va g'oyalarni ishlab chiqish qobiliyati