Deviant xulq tushunchasi ijtimoiy normalarga zid, jamiyatda qabul qilingan qoidalar va meʼyorlardan chetga chiqish holatini anglatadi. Nazariy asoslarga Mertonning taranglik nazariyasi, yorilish nazariyasi, ijtimoiy o‘rganish nazariyasi va ijtimoiy nazorat nazariyasi kiradi