Big Data tamoyillari: Asosiy 3V (volume hajmi, velocity tezlik, variety turli-tumanlik), qo'shimcha 2V (veracity ishonchlilik, value qiymat). Arxitektura komponentlari: ma'lumot manbalari, ingestiya qatlami, saqlash (HDFS, NoSQL), qayta ishlash (batch, stream, Spark), servis qatlami va vizualizatsiya. Tamoyillar: tarqatilgan hisoblash, shkalalanish, xatolarga chidamlilik, real-vaqtli ishlov berish, metadata va ma'lumot boshqaruvi, xavfsizlik va maxfiylik, ma'lumot hayot aylanishi