Mikrozarrachaning erkin harakati — suyuqlik yoki gaz molekulalari bilan toʻqnashuvlar natijasida yuzaga keladigan tasodifiy termal harakatdir. Robert Brown 1827 yilda kuzatdi; Albert Einstein 1905 yilda nazariy tavsif berdi; Jean Perrin 1908 yilda tajriba bilan tasdiqladi