"Xusrav va Shirin" sevgi hikoyasi fors-tojik adabiyotining mashhur asari bo'lib, Navoiyning "Xamsa"sidagi shu nomli doston shundan ilhomlangan. Asar fors shoiri Nizomiy Ganjaviy tomonidan 1180-yilda yozilgan. Hikoya Sasaniy shohi Xusrav Parvez va arman malikasining sevgi sarguzashtlarini tasvirlaydi. Shirin go'zalligi va donoligi bilan ajralib turadi. Ular o'rtasidagi sevgi ko'plab to'siqlarga qaramay, muzaffar bo'ladi