Tuya va bo‘taloq asarining mavzusi — hayvon obrazlari orqali inson jamiyati, ijtimoiy adolat, hokimiyat va ahmoqlik masalalarini ochib berish, zo‘ravonlik va tazyiqga qarshi munosabatlarni tasvirlashdir. Asarning asosiy g‘oyasi — donolik, hamkorlik va adolat orqali zulm, ahmoqlik hamda shaxsiy manfaatparastlik ustidan g‘alaba qozonish, ijtimoiy adolatni tiklash va insoniy fazilatlarni qadrlash zarurligidir