Esse muallifning shaxsiy fikr va qarashlarini mavzu atrofida qisqa va ravon tarzda ifoda etuvchi adabiy va ilmiy janr. Asosiy xususiyatlari: subyektivlik, qisqaligi, mantiqiy tuzilma, argumentlangan fikr, shaxsiy mulohaza, erkin forma, tasviriy va ta'sirchan til, mavzuga yo'naltirilganlik, o'quvchi bilan muloqot, fakt va fikr uyg'unligi