.Y.KRACHKOVSKIYNING ILMIY FAOLIYATI MUNDARIJA KIRISH ................................................................................................................... 3 I BOB. I.Y. KRACHKOVSKIYNING HAYOTI VA ILMIY FAOLIYATINING SHAKLLANISHI 1.1. I.Y. Krachkovskiyning hayoti va ta’lim olishi ..................... 4 1.2. I.Y. Krachkovskiyning ilmiy faoliyatining boshlanish bosqichi ......................... 7 II BOB. I.Y. KRACHKOVSKIYNING ILMIY MEROSI VA UNING SHARQSHUNOSLIK FANIDAGI AHAMIYATI 2.1. Arab adabiyoti va islomshunoslik sohasidagi ilmiy tadqiqotlari .... 14 2.2. Qo‘lyozmashunoslik va tarjimonlik faoliyati ...................... 18 2.3. I.Y. Krachkovskiy ilmiy merosining bugungi kundagi ahamiyati ...................... 24 XULOSA .................................................................................................................. 27 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ................................................................. 29 KIRISH Mavzuning dolzarbligi.Bugungi kunda Sharqshunoslik fani jahon ilm-fanida muhim va dolzarb yo‘nalishlardan biri sifatida e’tirof etiladi. Sharq xalqlarining tili, adabiyoti, diniy qarashlari, tarixiy taraqqiyoti va madaniy merosini chuqur o‘rganish Sharq va G‘arb o‘rtasidagi madaniy, ilmiy hamda ma’naviy aloqalarni mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Aynan shu jarayonda Sharq madaniyatini ilmiy asosda tadqiq etgan yevropalik va rus sharqshunos olimlarning xizmatlari alohida e’tiborga loyiqdir. Shunday buyuk olimlar qatorida Ignatiy Yulianovich Krachkovskiy nomi Sharqshunoslik fanining rivoji bilan chambarchas bog‘liqdir.I.Y. Krachkovskiy XX asr Sharqshunoslik ilmiy maktabining yetuk namoyandasi bo‘lib, u arabshunoslik, islomshunoslik, qo‘lyozmashunoslik va Sharq adabiyoti tarixini o‘rganishda fundamental ilmiy tadqiqotlar olib borgan. Olimning ilmiy merosi Sharq adabiyoti va madaniyatini nafaqat tarixiy hodisa sifatida, balki tirik ma’naviy qadriyat sifatida anglashga xizmat qiladi. Krachkovskiy Sharq manbalarini chuqur filologik tahlil qilish, ularning mazmun-mohiyatini to‘g‘ri talqin etish va ilmiy muomalaga kiritish borasida o‘ziga xos metodologik yondashuvni shakllantirgan. I.Y. Krachkovskiyning ilmiy faoliyatida arab adabiyoti alohida o‘rin egallaydi. U arab klassik adabiyotining yirik namoyandalari, ularning asarlari va adabiy an’analarini puxta ilmiy asosda tahlil qilgan. Shu bilan birga, islom madaniyati va diniy manbalarni o‘rganishda ham olimning xizmatlari beqiyosdir. Ayniqsa, Qur’oni Karimning rus tiliga tarjima qilinishi Krachkovskiyning eng muhim ilmiy yutuqlaridan biri bo‘lib, bu ish diniy matnlarni ilmiy va xolis yondashuv asosida talqin etishning yorqin namunasi hisoblanadi.Mavzuning dolzarbligi shundan iboratki, hozirgi globallashuv sharoitida turli madaniyat va sivilizatsiyalar o‘rtasidagi o‘zaro muloqotni mustahkamlash muhim vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda. Bu jarayonda Sharq madaniy merosini chuqur va xolis o‘rganish katta ahamiyat kasb etadi. I.Y. Krachkovskiyning ilmiy asarlari va tadqiqotlari aynan shu ehtiyojni qondiruvchi muhim ilmiy manba bo‘lib xizmat qiladi. Uning ishlari bugungi kunda ham Sharqshunoslik sohasida olib borilayotgan ilmiy izlanishlar uchun nazariy va metodologik asos vazifasini bajarmoqda. Mazkur kurs ishining maqsadi I.Y. Krachkovskiyning ilmiy faoliyatini har tomonlama tahlil qilish, uning Sharqshunoslik faniga qo‘shgan hissasini ochib berish hamda ilmiy merosining bugungi kundagi ahamiyatini asoslab berishdan iborat. Ushbu maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilandi: I.Y. Krachkovskiyning hayoti va ilmiy shakllanish bosqichlarini o‘rganish;Olimning arab adabiyoti va islomshunoslik sohasidagi ilmiy izlanishlarini tahlil qilish;Krachkovskiyning qo‘lyozmashunoslik va tarjimonlik faoliyatiga baho berish;Uning ilmiy merosining zamonaviy Sharqshunoslik fanidagi o‘rnini aniqlash.Kurs ishining obyekti — I.Y. Krachkovskiyning ilmiy faoliyati bo‘lsa, predmeti uning arab adabiyoti, islomshunoslik va Sharq qo‘lyozmalariga oid ilmiy tadqiqotlaridan iborat. Tadqiqot jarayonida tarixiy-tahliliy, qiyosiy, filologik va manbaviy tahlil metodlaridan foydalanildi. Mazkur kurs ishi kirish, ikki bob, xulosa hamda foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan tashkil topgan bo‘lib, unda I.Y. Krachkovskiyning ilmiy faoliyati izchil va tizimli ravishda yoritib berilgan.