TRENINGNING MAQSADLARI VA RATSIONAL-EMOTIV TERAPIYANING AN’ANALARIMUNDARIJAKIRISH……………………………………………………………………………….3I BOB. PSIXOLOGIK TRENINGNING NAZARIY ASOSLARI VA MAQSADLARI1.1. Psixologik trening tushunchasi va mohiyati…………………………………….51.2. Treninglarning asosiy maqsadlari va vazifalari………………………………..10I bob bo‘yicha xulosa……………………………………………………………….12II BOB. RATSIONAL-EMOTIV TERAPIYA VA UNING TRENING AMALIYOTIDAGI O‘RNI2.1. Ratsional-emotiv terapiya nazariyasining paydo bo‘lishi va asoschisi A. Ellis qarashlari asosida dastur ………………………………………………………..132.2. Ratsional-emotiv terapiyaga asoslangan trening dasturi……………………...20II bob bo‘yicha xulosa………………………………………………………………31UMUMIY XULOSA……………………………………………………………….32FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI……………………………34ILOVA KIRISHMavzuning dolzarbligi.Bugungi kunda insonning ruhiy salomatligi, emotsional barqarorligi va ijtimoiy muhitga moslashuv darajasi jamiyat taraqqiyotining muhim ko‘rsatkichlaridan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Shaxsning ma’naviy va psixologik jihatdan yetuk bo‘lishi, uning hayotda to‘g‘ri yo‘l tanlashi, stress va ziddiyatli holatlarni boshqarish qobiliyatini rivojlantirish — zamonaviy psixologiyaning asosiy vazifalaridan biridir. Shu boisdan ham psixologik treninglar hamda ratsional-emotiv terapiya (REBT) uslublarini o‘rganish va amaliyotga joriy etish bugungi kunda dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Ratsional-emotiv terapiya inson tafakkuridagi irratsional, ya’ni mantiqsiz va salbiy fikrlarni aniqlash hamda ularni ratsional fikrlar bilan almashtirish orqali shaxsning emotsional holatini yaxshilashni maqsad qiladi. Trening esa shaxsni o‘zini anglash, boshqalar bilan samarali muloqot qilish, stress holatlarida o‘zini tuta bilish va ruhiy muvozanatni saqlash ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. Shu jihatdan qaraganda, trening va ratsional-emotiv terapiya bir-birini to‘ldiruvchi zamonaviy psixologik yondashuvlardir.O‘zbekiston Respublikasida so‘nggi yillarda inson omiliga, ruhiy va ma’naviy salomatlikni mustahkamlashga, yoshlarning psixologik tayyorgarligini kuchaytirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyev o‘z nutqlarida bu masalaga alohida urg‘u berib, yoshlarni har tomonlama yetuk shaxs sifatida tarbiyalash zarurligini ta’kidlaydi:.«Yurtimizda yosh avlodning jismoniy va ma’naviy yetuk bo‘lib ulg‘ayishi, jumladan, ularning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil qilish, ommaviy sportga keng jalb etish maqsadida …»[1] Mazkur fikrlar shundan dalolat beradiki, yoshlarning ruhiy-emotsional barqarorligi va ma’naviy yetukligi mamlakat taraqqiyoti uchun strategik ahamiyatga ega. Shu bois, trening jarayonlari orqali shaxsning emotsional intellektini rivojlantirish, irratsional fikrlarni bartaraf etish, stressga bardoshlilikni oshirish bugungi davrda dolzarb masalalardan biri bo‘lib qolmoqda. Ushbu kurs ishining dolzarbligi shundan iboratki, unda treninglarning maqsadi va ratsional-emotiv terapiya an’analarining mohiyati, ularning o‘zaro aloqasi va shaxs psixologik rivojidagi o‘rni tahlil qilinadi. Shu orqali zamonaviy psixologik amaliyotda ratsional fikrlashni shakllantirish va hissiy barqarorlikni ta’minlashning samarali usullari yoritiladi. Mavzuning o‘rganilish darajasi. Ratsional-emotiv terapiya yo‘nalishi psixolog A. Ellis tomonidan XX asrning 50-yillarida ishlab chiqilgan bo‘lib, hozirga qadar A. Beck, D. Burns, A. Bandura, K. Rogers singari olimlar tomonidan rivojlantirilgan. O‘zbek psixologlari orasida O. Musurmonova, N. Davletshin va R. Gaynazarovlar bu yondashuvning ta’lim va shaxs rivojiga ta’sirini o‘rganishgan. Kurs ishining maqsadi — psixologik treninglarning maqsadlarini tahlil qilish va ratsional-emotiv terapiya yondashuvining an’anaviy tamoyillarini o‘rganish, ularning ta’lim jarayonidagi ahamiyatini aniqlash. Kurs ishining vazifalari - Psixologik treninglarning maqsad va vazifalarini aniqlash; - Treningning shaxs rivojlanishiga ta’sirini tahlil qilish - Ratsional-emotiv terapiya nazariyasining mohiyatini ochib berish; Ishning amaliy ahamiyati. Ushbu tadqiqot natijalari amaliy psixologiya, ta’lim va tarbiya sohalarida, shuningdek, stressni boshqarish, ijtimoiy muloqotni rivojlantirish va shaxsiy motivatsiyani oshirishga qaratilgan trening dasturlarini tuzishda qo‘llanilishi mumkin. Kurs ishining tuzilishi. Ish kirish, ikki bob, har bir bobda uch bo‘lim, umumiy xulosa, tavsiyalar, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati va ilovalardan iborat. [1]Shavkat Mirziyoyev, «Yoshlar kelajagi bilan bog‘liq har qanday vazifa birlamchi ahamiyatga ega», 25 dekabr 2020. ([https://yuz.uz][1])