Geshalt psixologiyasi – bu inson idrok va fikrlash jarayonlarini 'butunlik' tamoyili asosida o‘rganadigan yo‘nalishdir. Geshalt psixologiyasining kelib chiqishi XX asr boshlarida Germaniyada paydo bo‘lgan. Asoschilari: Max Vertgeymer, Kurt Koffka va Volfgang Köhler. Asosiy g‘oyalar va tamoyillar: 1. Barcha tajribalar butun sifatida idrok qilinadi. 2. Qismlar o‘zaro bog‘liq bo‘lib, ularning joylashuvi muhimdir. Perseptiv tashkil etish Inson ongida ob’ektlar tartiblanadi, ya’ni idrokning muayyan tizimi mavjud. Bu – Gestalt printsipi. Geshalt qonunlari: 1. Yaqinlik – yaqin ob’ektlar guruh sifatida qabul qilinadi. 2. O‘xshashlik – o‘xshash elementlar bir butun sifatida ko‘riladi. Asosiy olimlar: 1. Max Vertgeymer – harakat illyuziyasini o‘rgangan. 2. Kurt Koffka – Gestalt tamoyillarini rivojlantirgan. 3. Volfgang Köhler – hayvonlar ustida tajribalar o‘tkazgan. Eksperimental tadqiqotlar: Vertgeymerning 'phi hodisasi' eksperimentlari – idrok dinamikasini tushuntirishga yordam bergan. Kognitiv psixologiya va Gestalt: Gestalt psixologiyasi zamonaviy kognitiv fanlar bilan bog‘liq bo‘lib, idrok, xotira va muammolarni hal qilish jarayonlariga ta’sir qiladi. Amaliyotdagi qo‘llanilishi: 1. Ta’lim – o‘quv jarayonida yaxlit tushunchalarni rivojlantirish. 2. Dizayn – vizual idrok tamoyillariga asoslanish. 3. Marketing – reklamada samarali ko‘rinish yaratish. Xulosa Gestalt psixologiyasi idrok va tafakkurning asosiy printsiplarini tushunishda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, turli sohalarda qo‘llaniladi.