Organik olam evolyutsiyasining asosiy yo‘nalishlari biologik tizimlarning tarixiy rivojlanishida moslanish, murakkablashuv va xilma-xillikning ortib borishini ifodalaydi. Ilmiy adabiyotlarda ular quyidagi uch asosiy yo‘nalish orqali tavsiflanadi: Aromorfoz — organizmlarning tuzilishi va funksional darajasini tubdan oshiruvchi evolyutsion o‘zgarishlar majmui. Natijada biologik imkoniyatlar kengayadi va yangi ekologik muhitlarni egallash mumkin bo‘ladi (masalan, ko‘p hujayralilik, issiq qonlilik). Idioadaptatsiya — organizmlarning umumiy tuzilish darajasi oshmasdan, muayyan ekologik sharoitga yuqori darajada moslashishini ta’minlaydigan o‘zgarishlar. Bu yo‘nalish tur va populyatsiyalar xilma-xilligini kuchaytiradi (masalan, rang, tana shakli, xulq-atvor moslanishlari). Degeneratsiya (katagenez) — ayrim organ va funksiyalarning soddalashuvi yoki yo‘qolishi bilan kechadigan evolyutsion jarayon bo‘lib, ko‘pincha parazit yoki maxsus muhitga moslashish bilan bog‘liq. Bu ham moslanishning bir shakli hisoblanadi (masalan, parazit chuvalchanglarda sezgi organlarining reduksiyasi). Mazkur yo‘nalishlar evolyutsiyaning harakatlantiruvchi kuchlari — tabiiy tanlanish, irsiy o‘zgaruvchanlik va muhit omillari bilan uzviy bog‘liq holda organik olam taraqqiyotini belgilaydi.