Odam va boshqa organizmlarning evolyutsiyasi turli omillar ta’sirida yuz beradi. Evolutsiyani harakatlantiruvchi asosiy kuchlar: Irsiy o‘zgaruvchanlik — genlar va xromosomalar tarkibidagi o‘zgarishlar natijasida yangi irsiy xususiyatlar paydo bo‘lishi. Tabiiy tanlanish — atrof-muhit sharoitiga eng mos keluvchi organizmlar yashab, ko‘proq ko‘payadi. Moslashuvchanlik (adaptatsiya) — organizmlar turli muhit sharoitlariga moslashadi. Izolyatsiya — geografik yoki boshqa ajralishlar natijasida populyatsiyalar o‘zaro gen almashish imkoniyatini yo‘qotadi. Gen drift va mutatsiyalar — genofondning tasodifiy o‘zgarishlari ham evolutsiyaga ta’sir qiladi. Irsiy o‘zgaruvchanlikIrsiy o‘zgaruvchanlik — organizmlarda avloddan-avlodga uzatiladigan genetik xususiyatlarning turlicha bo‘lishi. Sabablari: mutatsiyalar, rekombinatsiya, xromosoma o‘zgarishlari. Ahmiyati: evolutsiya jarayonida populyatsiyalar moslashuvchanlikka ega bo‘ladi va yangi turlar paydo bo‘ladi. Xulosa: Irsiy o‘zgaruvchanlik va tabiiy tanlanish birgalikda evolutsiyani harakatlantiruvchi asosiy kuchlardir.