Hayvonlar va mikroorganizmlarda avitaminoz va gipovitaminoz holati oziqada vitaminlarning yetishmasligi yoki hayvon organizmida ularning ichakdan yaxshi so’rilmasligidan tashqari, vitaminlarga qarama-qarshi ta’sir etadigan moddalar tufayli ham vujudga kelishi mumkin. Bunday moddalar antivitaminlar nomini olgan. Ular ximiyaviy tuzilishiga ko’ra, tegishli vitaminlarga yaqin bo’lib, bioximiyaviy sistemalarda xaqiqiy vitaminlarning o’rnini olishi mumkin, lekin ular vitaminga o’xshash ta’sirga ega bo’lish u yokda tursin, vitaminlar ta’sirining yuzaga chiqishiga to’sqinlik qiladi. Demak, antivitaminlarning ta’siri, bioximiyaviy sistemadan vitaminlarni siqib chiqarish, ular bog’lanadigan joyni band qilish bilan birga vitaminlik funktsiyasini bajarmaslikdan kelib chiqadi.