Gavhar koʻzning yorugʻlik oʻtkazuvchi qismi boʻlib (yorugʻlik oʻ​tkazuvchi va sindiruvchi), koʻz kamalak pardasi ortida, qorachiqqa qarama-qarshi joylashadi. Gavhar kapsula, kapsulyar epiteliy va gavharsimon moddadan tuzilgan. Gavhar tashqi tuzilishi sferik boʻlib, uning diametrik 9-10 mm.ni tashkil etadi. Koʻz gavhari qon tomirlar bilan taʼminlanmagan epitelial hosiladir. Ozuqa moddalar gavharni oʻrab turgan koʻz ichki suyuqligidan diffuz yoʻl bilan oʻtadi. Gavhar optik xususiyati boʻyicha ikki tomoni qavariq shaffof linza kabi boʻlib, uning vazifasi tushayotgan nurni sindirish va koʻz toʻr pardasiga yigʻib berishdan iborat. Yorugʻlik sindirish xususiyati doimiy boʻlmaydi va koʻzning akkomadatsiya xususiyatiga bogʻliq boʻladi (tinch holatda – 19,11 dptr, zoʻriqqan holatda – 33,06 dptr). Har qanday oʻzgarishlar – shakli, qalinligi, holatining oʻzgarishi, uning funksiyasi buzilishiga olib keladi. Gavhar anomaliyalari orasida afakiya (gavharning boʻlmasligi, mikrofakiya (oʻlchamining kichik boʻlishi), koloboma (bir qismi boʻlmasligi va uning deformatsiyasi), lentikonus (yuzasining konus koʻrinishida boʻrtib qolishi), katarakta kabi holatlar koʻp uchraydi. Katarakta (grekcha soʻz katarrahaktes – sharshara) – koʻz gavharining qisman yoki toʻliq xiralashishi boʻlib, koʻzning yorugʻlik oʻtdi.