Qoʻqon shahri XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Turkiston jadidchilik harakatining muhim markazlaridan biri sifatida maʼlum. Ushbu maqolada Qoʻqon xonligining rus mustamlakasi davridagi ijtimoiy-siyosiy sharoitda shakllangan jadid maorif islohoti (usuli jadid maktablari), matbuot (“Sadoi Fargʻona”, “El bayrogʻi” gazetasi) va adabiyotning rivoji chuqur tahlil qilinadi. "Sadoi Fargʻona" gazetasining (1914–1915) amaliy faoliyati, maorif munozaralari, Hamza Hakimzoda Niyoziy, Ashurali Zohiriy, Choʻlpon, Tavallo kabi ijodkorlarning ishtiroki batafsil yoritilgan. Maqolada amaliy (maktablar ochish, darsliklar), tahliliy (qadimiy va jadid usullar tanqidi), metodologik (fonetik usul, darsliklar yaratish) va qiyosiy (Toshkent, Samarqand, Buxoro bilan solishtirish) jihatlar keng qamrovda koʻrib chiqilgan. Qoʻqon jadidlari milliy uygʻonish, taʼlim modernizatsiyasi va siyosiy faollikda (1917-yil Turkiston Muxtoriyati) muhim rol oʻynagan. Hulosa qismida meros va zamonaviy ahamiyati baholangan