Har bir gapda maʼlum bir maqsad, niyat yoki his- hayajon ifodalanadi. Soʻzlovchi biron narsa, voqea- hodisa haqida xabar qiladi yoki oʻziga nomaʼlum boʻlgan narsa va voqealar toʻgʻrisida maʼlumot olishni istaydi, tinglovchiga biror ishni bajarish boʻyicha buyruq- xitobni bildiradi. Gaplar ana shu maqsadlariga koʻra turlicha quriladi: oʻziga xos grammatik xususiyatlarga ega boʻlib, alohida ohang bilan talaffuz etiladi. Soʻzlovchining soʻzlash maqsadiga xoslangan gap turlariga gapning ifoda maqsadiga koʻra turlari deyiladi. Ifoda maqsadiga koʻra gapning turlanishi sof nutqiy hodisa.