Kurs ishining dolzarbligi: Mustaqillik davrida yuzaga kelgan ıştımory muhit o'zbek tilshunosligi taraqqiyoti uchun ham yetarli sharoit yaratdi. Ushbu fan ijtimoiy va madaniy hayothing turli sohalarini rivojlantirishga tadbiq etiladigan o'ziga xos amaliy ko'rsatmalar yaratish mas'uliyatini oladi Sintaksısda o'rganiladigan asosiy sintaktık birlik gap hisoblanadi. Gap kishilar nutqining kichik birligi bo'lib, u grammatik jihatdan tashkil qilingan, mazmunvaintonatsiya jihatdan nisbiy tugallikka ega bo'lgan so'zlar bog'lamasi yoki yakka so'zdır. Aloqa birligi bo'lmish gap fikmi ifodalash va shakllantirish birligi hamdır Shunga ko'ra gap kommunikativ (aloqa qilish) va kognitiv (fikr ifodalash) vazifalami bajaradigan nutq birligi sanaladi. Bugungi kunda mamlakatimzda enshilgan milliy istiqlol va jamiyatda yuz bergan ma'naviy- mafkuraviy o'zgarishlar fanlar, xususan, o'zbek tilshunosligi kabi fanlar oldiga muayyan talablarni qo"ydı Ma'lumki, tilda, chunonchi, uning grammatik qunlishida ham, millat ruhiyatı aks etadi. Prezidentimiz "Ona tili- millatning ruhidir" iborasini bejiz ta'kidlamagan edilar. Shunday ekan, bugungi kurs ishimiz orqali ham o'zimizning ona tilimiz, uning grammatik qurilishi, ya'ni yordamchi so "zlar haqida fikr mulohazalarımız bilan yondashishni niyat qildik gapning bosh bo'laklaridan biri, gapni tashkil etishda muhim rol o'ynaydi. Ega fikming kimga, nimaga qarashli ekanligim anglatadi, shu jihatdan kesim bilan o'zaro yaqin bog'langan. Ega, odatda, kesım orqali, kesim esa ega orqali, bir-biriga nisbat berish bilan belgilanadı Grammatik jihatdan ega boshqa bo'laklarga nisbatan hokım vazifasıda keladi (ba'za ilmiyadabiyotlarda mutlaq hökum sifatida gapning kesimi ko'rsatıladı) Ega vazifasida kelgan so'z egalik va ko'plik qo'shimchalarini qabul qila oladi va bosh kelishlik shaklida qo'llanadı. U ko'pincha ot, olmosh, otlashgan so'z va so'z bırıkması bilan ifodalanadi. Ega, asosan, kesimdan avval keladi, bunday so'z tartibi eganing grammatik belgılarıdan bırıdır. Ba'zan kesimdan keyin ishlatilishi ham mumkin, bu hodisa inversiya deyiladi. Ega ba'zan birgina so'zdan, ba'zan esa bir necha so'zdan, ya'ni sintaktık bırlikdan iborat bo'ladi. Masalan Tinchlik urushni yengadi Ishlagan tishlar, ishlamagan kishnar (Maqol) Otlaming otxonaga olib har doim bird o'tilmagani Zayodillani taajjublantirdi (Hamid G'ulom) Ega gapda har doim biror so'z yoki so'zlar birikması bılanı fodalanishi shart emas. Ba'zi gaplarda ega tushib qolishi, yashirin bo'lishi mumkin. Eganing gapda qo'llanishi yoki qo'llanmaslig gapning mantiqiy mundanjasi, grammatik shakli va nutq uslubi bilan bevosita bog'liq.